دوفصلنامه مطالعات بین رشته ای ادبیات، هنر و علوم انسانی
نویسنده = مینو فرجی
مطالعات بین رشته ای ادبیات، هنر و علوم انسانی

مطالعه ناتوانی جسمی در رمان آسیاب رودخانه فلاس اثر جورج الیوت

مقاله های زودآیند، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 15 شهریور 1405

https://doi.org/10.22077/islah.2026.9847.1700

مینو فرجی، سمیرا ساسانی

چکیده این مطالعه، در نظر دارد تا روایت و بازنمایی ناتوانی جسمی، جنسیت و مردانگی را در رمان آسیاب رودخانه فلاس اثر جورج الیوت بررسی کند. این پژوهش صرفاً به تحلیل ادبی محدود نشده و با نگاهی بین‌رشته‌ای، از پیوند سه حوزه‌ی مطالعات ادبی و فرهنگی و نظریه‌های ناتوانی بهره می‌گیرد تا تأثیر هنجارهای دوره ویکتوریا بر بدن ناتوان، چالش‌های این افراد و نحوه توصیف و به تصویر کشیده شدن شخصیت فیلیپ واکم توسط الیوت را نشان ‌دهد. ارتباط میان ناتوانی جسمی، حساسیت‌های عاطفی و مفاهیم مردانگی و زنانگی در بستر اجتماعی آن دوره، از دیگر اهداف این تحقیق است. بدین منظور با بکار بردن رویکرد نقد فرهنگی و نظریه‌های ناتوانی لنارد جی. دیویس و رُزمری گارلند-تامسون به بررسی این اثر پرداخته و از مفاهیم «پروتز روایی» و «بدن هویت بخش» در جهت بررسی شخصیت‌پردازی و ساختار روایی استفاده شده است. شخصیت ناتوان، فیلیپ واکم، نمایانگر نوعی از مردانگی غیرمعمول و دارای حساسیت زنانه است که نقطه مقابل مردان «نرمال» و قدرتمندی نظیر تام و استیون است. ناتوانی جسمی فیلیپ نه‌تنها او را از نظر اجتماعی طرد کرده، بلکه از منظر عاطفی و جنسی نیز وی را محروم می‌سازد. در عین حال، او با داشتن توانایی‌های فکری و احساسی، تبدیل به ناظری اخلاقی و شخصیت‌پرداز می‌شود که منجر به بیداری عاطفی و رشد اخلاقی شخصیت مگی می‌گردد. در مجموع، رمان الیوت با روایتی همدلانه و واقع‌گرایانه، چارچوب‌های توان‌گرایانه جامعه ویکتوریایی را به نقد می‌کشد و هویت ناتوان را در بستر اجتماعی و فرهنگی بازتعریف می‌کند