تحلیل بریقای امپرسیونیستیـ اگزیستانسیالیستی در داستان کوتاه «ایستگاه» از طاهره علوی و دو داستانک «الوحید» و «تقابل» از عبدالحمید الغرباوی
دوره 2، شماره 2، اسفند 1401، صفحه 167-190
https://doi.org/10.22077/islah.2023.5672.1152
نرجس توحیدی فر، رضا ناظمیان
چکیده امپرسیونیسم و اگزیستانسیالیسم هر دو از مکتبهایی هستند که انسان و وجود داشتن او را مرکز مدار هستی میدانند. پژوهش حاضر در پی آن است تا به این پرسش پاسخ گوید که چرا و چگونه علوی در اثر خود، «ایستگاه» و الغرباوی در آثارش «الوحید» و «تقابل» از ترکیب امپرسیونیستی اگزیستانسالیستی بهره گرفتهاند. اهمیت پژوهش نیز در آن است که به بررسی یک شکاف نقدی میپردازد. به نظر میرسد نقدهای میانرشتهای به شکل جامعتری میتوانند به کشف متن نائل آیند و لذا پژوهش حاضر نیز تلاش دارد با ترکیب دو مکتب امپرسیونیسم و اگزیستانسیالیسم، شکل جدیدی از خوانش متن را تبیین کند. به این منظور سه متن کوتاه و خیلی کوتاه انتخاب شدهاند که یکی از ادبیات معاصر فارسی و دو متن دیگر از ادبیات معاصر عربی است و ضمن تحلیل ویژگیهای امپرسیونیستی آنها، به تحلیل بریقای امپرسیونیستی اگزیستانسیالیستی در این نوشتهها پرداخته میشود. نتایج پژوهش حاکی از آن است که علوی و الغرباوی درصدد بیان تنهایی و پوچی انسان معاصرند؛ اگرچه علوی بیشتر تمایل دارد این تنهایی را با نقد جنسیتی همراه سازد؛ اما هر دو نویسنده به منظور تلفیق یک لحظۀ شهودی و درک احساس پوچی فلسفی، به خوبی توانستهاند از دو مکتب امپرسیونیسم و اگزیستانسیالیسم بهره گیرند.
بررسی تطبیقی بنمایههای اگزیستانسیالیستی رمان بیگانه کامو و داستان سگ ولگرد صادق هدایت
دوره 1، شماره 2، اسفند 1400، صفحه 23-42
https://doi.org/10.22077/islah.2021.4570.1046
شهرام احمدی، سایه غرایاق زندی
چکیده اگزیستانسیالیسم جریانی فکری ـ فلسفی است که انسان را مرکز هستی میداند و در آن، انسان با تمام ابعاد وجودی و ذهنی خود، با مسائل مختلف، به ویژه مسائل هستی شناسانه مواجهه می شود. آلبر کامو و صادق هدایت از جمله نویسندگانی بودند که مؤلفه های مکتب اگزیستانسیالیسم در برخی از داستانهایشان مشاهده میشود. نوشتار حاضر با روش تحلیلی ـ تطبیقی به بررسی بنمایه ها و ویژگی های فلسفه ی وجودی در رمان بیگانه ی آلبر کامو و داستان سگ ولگرد صادق هدایت میپردازد. نتایج این تحقیق نشان میدهد که بیشتر مؤلفه-های مکتب اگزیستانسیالیسم در دو اثر مزبور وجود دارد، با این توضیح که برخی مؤلفه ها مانند «تنهایی» و «نوستالژی» در داستان سگ ولگرد نمود بیشتری دارند، برخی مؤلفهها مانند «معناباختگی و پوچی» و «بدبینی و شکّاکیّت» در بیگانه قویترند و پاره ای مؤلفهها مثل «امیدواری و ناامیدی»، «جبر و اختیار» و «مرگاندیشی و خودکشی» در هر دو اثر پایاپای است.
