دانشگاه بیرجند مطالعات بین رشته ای ادبیات، هنر و علوم انسانی 2783-2759 2 2 2023 02 20 A comparative study of the story of the battle of Kay Khosro and Afrasiab in the paintings of Shahnameh Baysangri and Tahmasbi with the structuralist approach of Vladmirprop مطالعۀ تطبیقی داستان رزم کیخسرو و افراسیاب در نگاره‌های شاهنامۀ بایسنغری و طهماسبی با رویکرد ساختارگرایانه ولادمیر پراپ 1 22 2311 10.22077/islah.2022.5696.1157 FA غلامحسین رحیم زاده دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه پژوهش هنر، مؤسسه آموزش عالی فردوس، مشهد، ایران محبوبه ذباح دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه پژوهش هنر، مؤسسه آموزش عالی فردوس، مشهد، ایران علی ذباح کارشناس ارشد نقاشی، گروه نقاشی، دانشکده هنر، یزد، ایران Journal Article 2022 10 16 From the period of the Ilkhans, the first illustrated version of the Shahnameh was produced, and Ferdowsi's poems became a suitable background for illustration. Even though the painting "Battle of Kay Khosro with Afrasiab" in Shahnameh Baysonghory and Tahmasabi is inspired by Ferdowsi's poems, which is the same in both versions, but the paintings have different aspects due to the change in visual expression. It is important. are.The current research aims to analyze and compare the transformations of the authors' depictions to reveal the depth of the story. Therefore, it addresses the question of how the painters, relying on the theory of Vladmir Propp, have depicted the story of Kay Khosro's battle with Afrasiab.The method of analysis in this research is qualitative and the structuralism approach is used based on the theory of Vladmir Propp. Information is collected by the library method and the tool of sampling and observation. The results of this research show that both images undergo a structural transformation in comparison with Ferdowsi's Shahnameh. In this matter, reasons such as being influenced by political, military, social and religious norms, as well as the ideological conditions governing the time and context, and the personal beliefs of the kings as clients and schools governing painting have been effective.. Also, the personal style of the painters in the emergence of the characteristics of the illustration has caused a different perception of Ferdowsi's story. This indicates a kind of structural change in external and internal factors, such as the removal در دورۀ ایلخانان، نخستین نسخ مصور شاهنامه تولید شد و اشعار فردوسی، زمینه‌ای مناسب برای تصویرسازی قرار گرفت. موضوع نگارۀ «نبرد کیخسرو با افراسیاب» در شاهنامۀ بایسنغری و طهماسبی، الهامگرفته از اشعار فردوسی است که در هر دو نسخه یکسان است؛ اما نگارهها تفاوتهایی دارند که به ‌دلیل داشتن تغییرات در بیان بصری حائز اهمیت هستند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل و مقایسه دگرگونیهای تصویرسازی نگارهها می‌خواهد ژرفساخت داستان را آشکار کند؛ از اینرو به این پرسش می‌پردازد که نگارگران شاهنامۀ بایسنغری و طهماسبی، چگونه داستان نبرد کیخسرو با افراسیاب را به تصویر کشیده‌اند؟ شیوۀ تحلیل در این پژوهش، بین‌رشته‌ای است و از رویکرد ساختارگرایی با تکیه بر نظریۀ ولادمیر پراپ برای تحلیل متن و تصویر استفاده می‌شود. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که هر دو نگاره در تطبیق با شاهنامۀ فردوسی دچار دگرگونی ساختاری هستند. در این امر، دلایلی مانند متأثرشدن از هنجارهای سیاسی، نظامی، اجتماعی و مذهبی، همچون شرایط ایدئولوژیک حاکم بر زمانه و زمینه و اعتقادات شخصی پادشاهان به‌عنوان سفارش‌دهندگان و مکاتب حاکم بر نگارگری مؤثر بوده‌اند. همچنین سبک شخصی نگارگران در بروز ویژگی‌های تصویرسازی، سبب ایجاد دریافت متفاوت از داستان فردوسی شده است. این امر حاکی از نوعی دگرگونی ساختاری در عوامل بیرونی و درونی، از قبیل حذف شخصیت رستم، توس و سپس جانشینی شخصیت بایسنغرمیرزا به جای کیخسرو بهعنوان قهرمان در نسخۀ بایسنغری و جانشینی شاهطهماسب به‌جای کیخسرو در نگارۀ نسخۀ طهماسبی است.

https://islah.birjand.ac.ir/article_2311_046ddf96c233a273fd390c3d0b1a9aa4.pdf