Analysis of Khayyam's quatrains based on Plachik's emotional theory

Document Type : Original Article

Authors

1 Professor of Persian Language and Literature, University of Qom, Qom, Iran

2 Ph.D. Student of Persian Language and Literature, Department of Persian Language and Literature, University of Qom, Qom, Iran

Abstract

In recent decades, interdisciplinary studies in literary research have made literary research new and attractive. Considering the capacity of the quatrain as one of the forms of Persian poetry and emotion which are one of the main components of the poem, in this research, Khayyam’s quatrains have been studied and analyzed from a psychological perspective. The theoretical framework of this article is Plutchik’s theory. According to this theory, eight emotions are common to all living things. These eight emotions include Destruction, Joy, Incorporation, Orientation, Protection, Deprivation, Rejection, and Exploration. All the emotional dimensions of Plutchik can be deduced in Khayyam’s quatrains. The dimensions of Destruction were 37 items, Joy 90 items, Incorporation 107 items, Orientation 61 items, Protection 32 items, Deprivation 130 items, Rejection 43 items, and Exploration 103 items. Although the prevailing view is that the core of Khayyam’s intellectual system focuses on happiness and debauch, this psychological study reveals that in these quatrains, anguish dominates happiness and joy. The results of this study reveal a part of the dimensions of Khayyam’s emotional personality.

Keywords

Main Subjects


قرآن کریم. 
اسکلتن، رابین (1375). حکایت شعر. ترجمة مهرانگیز اوحدی. تهران: میترا.
پلاچیک، روبرت (1371). هیجان‌‌ها حقایق، نظریه‌‌ها و یک مدل جدید. ترجمة محمود رمضان‌‌زاده. چاپ سوم. مشهد: آستان قدس رضوی.
پورنامداریان، تقی (1383). «خیام از نگاهی دیگر.» مطالعات و تحقیقات ادبی. سال اول، شمارة 1و2. صص 23ـ7. 
تولستوی، لئون (1364). هنر چیست؟ ترجمة کاوه دهگان. چاپ هفتم. تهران: امیرکبیر.
خیام، عمربن ابراهیم (1391). رباعیات خیام. با تصحیح، مقدمه و حواشی محمدعلی فروغی و قاسم غنی. ویرایش جدید بهاءالدین خرمشاهی. چاپ ششم. تهران: ناهید.
دشتی، علی (1377). دمی با خیام. چاپ دوم. تهران: اساطیر.
رحمدل، غلامرضا (1386). «مقایسة اغتنام فرصت در اندیشه‌‌های خیام و حافظ.» ادب‌‌پژوهی. سال اول، شمارة 2. صص 141ـ117.
سرامی، قدمعلی؛ رضایی، پروین (1393). «بازتاب حیرت خیام در ادبیات فارسی.» متن‌‌شناسی ادب فارسی. سال ششم، شمارة 1. صص 40ـ25.
شفیعی کدکنی، محمدرضا (1383).  ادوار شعر فارسی. چاپ ششم. تهران: سخن. 
شفیعی کدکنی، محمدرضا (1388). صور خیال در شعر فارسی. چاپ سیزدهم. تهران: آگاه. 
شفیعی کدکنی، محمدرضا (1389). موسیقی شعر. چاپ دوازدهم. تهران: آگاه. 
شمس اسفندآباد، حسن (1386). روان‌‌شناسی تفاوت‌‌های فردی. چاپ سوم. تهران: سمت.
شمیسا، سیروس (1388).  نقد ادبی. چاپ  سوم. تهران: میترا. 
فاضلی، مهبود (1387). «نظام فکری خیام.» پژوهش‌‌های ادبی.» سال پنجم، شمارة 20. صص 89ـ61.
فهیم‌‌کلام، محبوبه؛ محسنی، محمدرضا (1389). «رویکرد مشابه خیام و ژید در دعوت به خوش‌‌باشی.» مطالعات ادبیات تطبیقی. سال چهارم، شمارة 13. صص 116ـ101.
کلاینبرگ، اتو (1386). روان‌‌شناسی اجتماعی. ترجمة علی‌‌محمد کاردان. چاپ چهاردهم. تهران: علمی و فرهنگی.
گنجی، حمزه (1398). روان‌‌شناسی عمومی. چاپ هفتم. تهران: ساوالان.
مشتاق‌‌مهر، رحمان (1390). «مضامین عاطفی و حکمت‌‌آمیز در شعر رودکی و خیام.» پژوهشنامة ادب غنایی (دانشگاه سیستان و بلوچستان). سال نهم، شمارة 16. صص 174ـ151.
نظامی عروضی سمرقندی، احمدبن عمربن علی (1389). چهار مقاله. تصحیح محمد قزوینی و محمد معین. چاپ هشتم. تهران: جامی.
یوسفی، غلامحسین (1388). چشمة روشن. چاپ دوازدهم. تهران: علمی. 
Aitnold, Magda B (1960). Emotion and Personality. New York: Columbia University.
Arnold, M. B (1945). “Physiological Differentiation of Emotional States.” Psychological Review 35-   48.
Ax, A. F (1953). “The Physiological Differentiation of Fear and Anger in Humans.” Psychosom 433-442.
Bekhterev, V. M (1928). Emotions as Somatomimetic Reflexes. Worcester, Mass: Clark University.
Bull, Nina (1945). “Towards a Clarification of the Concept of Emotion.” Psychosom 210-214. 
Cannon, W. B (1929). Bodily Changes in Pain, Hunger, Fear and Rage. New York: Appleton.
Freud, S (1936). The Problem of Anxiety. New York: Norton.
Lewis, Michael (2011). “Inside and Outside: The Relation Between Emotional States and Expressions.” Emotion Review 189-196.
Woodworth, R. S (1928). How Emotions are Identified and Classified. Worcester, Mass: Clark University.