محافظ و ویرانگر: اهمیت دین در آثار نمایشی مارکوس گاردلی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد زبان و ادبیات انگلیسی، گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران

2 استادیار گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران (نویسندۀ مسئول)

3 استادیار گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران

چکیده

نمایشنامه­نویس دورۀ پساسیاه، مارکوس گاردلی، در آثارش به مقولۀ هویت آمریکاییان آفریقایی­تبار در بافتار عناصر متنوع اجتماعی­ـ فرهنگی می­پردازد. مقالۀ حاضر با استفاده از مطالعات فرهنگی و جامعه­شناختی دربارۀ نقش دین در زندگی آمریکاییان آفریقایی­تبار، اهمیت دین را به­عنوان عنصری جدایی­ناپذیر از هویت این آمریکاییان در سه نمایشنامۀ گاردلی بررسی می­کند: و مسیح در امتداد رودخانۀ می‌سی‌سی‌پی می‌رقصد، خانه‌ای که برپا نخواهد ماند و گرگی در کفش‌هایی از پوست مار. این مقاله با بهره­گیری از مفهوم هویت در چهارچوب نقد آمریکایی­ـ آفریقایی، تصویر کلیسا و اعتقادات دینی را در شکل­دهی به هویت سیاهپوستان آمریکا می­کاود و نشان می­دهد که تصویر روشنگرانه و چندبعدی­ای که گاردلی از مقولۀ دین در نمایشنامه­هایش فراروی ما می­گذارد، حاکی از نقشی پیچیده و متناقض­نماست؛ به­گونه­ای­که می­توان گفت هویت آمریکاییا­ن­ آفریقایی­تبار، هم از دین بهره می­برد و هم از آن زیان می­بیند. این مطالعه نشان می­دهد که گاهی مسیحیت در نمایشنامه­های گاردلی در قبال آمریکاییان آفریقایی­تباری که مدت­ها با تبعیض­نژادی درگیر بوده و از این بابت دچار ضربه­های شدید روحیِ فردی و جمعی شده­اند، به­عنوان دارویی آرامش­بخش عمل می­کند؛ چنان­که در مورد فری، مود لین و میس سیپی اتفاق می­افتد. از طرف دیگر، در مواردی نیز، خوانشی از مسیحیت، به­عنوان سدی در برابر درک حقیقی هویت برخی از این آمریکاییان عمل کرده است؛ چنان­که در زندگی گامپیر دیده می­شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات