دانشیار زبان و ادبیات فارسی، گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
10.22077/islah.2026.10567.1815
چکیده
کار این نوشتار، توصیف ماهیت دراماتیک صنعت انشاد قصیدۀ پارسی و نسبت آن با بوطیقای ارسطو است؛ با این پیشفرضها: 1. انشاد در معنای شیوۀ هنری اجرای شعر، بهویژه قصیدۀ مدحی، محصول تعامل ادبیات و درام است؛ 2. شناخت درست انشاد، تنها با بهکارگیری رویکردی بینرشتهای (ادبیات ـ هنر) شدنی است. همین خوانش بینارشتهای است که نشان میدهد که قصیدۀ مدحی را نباید تنها در محتوای آن فروکاست؛ چراکه قصیده تنها ابزار خام ستایش نیست؛ بلکه ازحیث فرم هم شاهکاری هنری است. البته اینجا مراد از فرم هنری، تنها هنرسازههای زبانی و بلاغی و زیباشناسیک سخن در قصیده نیست؛ بلکه فرم هنری قصیده، ماهیت دراماتیک انشاد آن را نیز دربرمیگیرد؛ انشاد قصیدۀ مدحی، گونهای نمایش صحنهای (performance) بود که شاعر یا راوی، آن را ایستاده در جایی ویژه، در کانون دید تماشاگر، در هیئتی و با حرکاتی معناساز اجرا میکرد. درک این ویژگی قصیده، بیشناخت اصطلاح أخذبالوجوه در زبان رسالههای شعری عربی و پارسی کهن ممکن نیست؛ اصطلاحی که در برابر هوپوکریسیس یونانی به کار رفته است و معنای فشردۀ آن را میتوان جوهر نمایشی اجرا در تراژدی، خطابه، قصیدۀ مدحی و هجو دانست.
محمدی,ابراهیم . (1405). تبارشناسی ماهیت نمایشی صنعت انشاد قصیدة پارسی. (e4144). مطالعات بین رشته ای ادبیات، هنر و علوم انسانی, (), e4144 doi: 10.22077/islah.2026.10567.1815
MLA
محمدی,ابراهیم . "تبارشناسی ماهیت نمایشی صنعت انشاد قصیدة پارسی" .e4144 , مطالعات بین رشته ای ادبیات، هنر و علوم انسانی, , , 1405, e4144. doi: 10.22077/islah.2026.10567.1815
HARVARD
محمدی ابراهیم. (1405). 'تبارشناسی ماهیت نمایشی صنعت انشاد قصیدة پارسی', مطالعات بین رشته ای ادبیات، هنر و علوم انسانی, (), e4144. doi: 10.22077/islah.2026.10567.1815
CHICAGO
ابراهیم محمدی, "تبارشناسی ماهیت نمایشی صنعت انشاد قصیدة پارسی," مطالعات بین رشته ای ادبیات، هنر و علوم انسانی, (1405): e4144, doi: 10.22077/islah.2026.10567.1815
VANCOUVER
محمدی ابراهیم. تبارشناسی ماهیت نمایشی صنعت انشاد قصیدة پارسی. مطالعات بین رشته ای ادبیات، هنر و علوم انسانی. 1405;():e4144. doi: 10.22077/islah.2026.10567.1815