بازنمایی سکوت بین‌نسلی زنان در ادبیات جنایی معاصر ایران: مطالعۀ موردی رمان‌های جمجمۀ جوان و جنایت جردن

ستاری, رضا; قاسمی نیا, فرحناز

doi:10.22077/islah.2026.9813.1695

بازنمایی سکوت بین‌نسلی زنان در ادبیات جنایی معاصر ایران: مطالعۀ موردی رمان‌های جمجمۀ جوان و جنایت جردن

مقاله های زودآیند

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

رضا ستاری ¹ ^¶

فرحناز قاسمی نیا ²

¹ دانشیار زبان و ادبیات فارسی، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

² دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی و دانش آموختۀ حقوق قضایی، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

10.22077/islah.2026.9813.1695

چکیده

در این پژوهش، بازنمایی «سکوت بین‌نسلی زنان» در بستر ادبیات جنایی معاصر ایران تحلیل شده ‌است؛ سکوتی که به‌منزلۀ کنشی نمادین، تجلی تداوم زخم روانی جمعی و سازوکاری فرهنگی برای حفظ بقا تلقی می‌شود. بر بنیاد نظریۀ تروما و حافظۀ بین‌نسلی، با تمرکز بر آرای کروث، هیرش و لاکاپرا، سکوت نه به‌منزلۀ فقدان گفتار، بلکه صورتی پیچیده از روایت درد و بازپویش حافظۀ خاموش دانسته شده ‌است. هدف پژوهش، واکاوی فرایندهایی بوده ‌است که ازطریق حافظه و انتقال زخم، هویت زن را در تقابل با ساختارهای قدرت و ناموس فرهنگی بازتعریف می‌کنند. در چارچوب روش توصیفی ـ تحلیلی و با رویکردی میان‌رشته‌ای، پیوند ادبیات جنایی و روان‌شناسی آسیب در افق فمینیستی و بین‌نسلی بررسی شده ‌است. یافته‌ها نشان می‌دهد سکوت در متون رمان، پایان روایت نیست؛ بلکه بستری است برای بازتولید ناگفته‌ها و ترمیم حافظۀ آسیب‌دیده؛ زبانی نامرئی که همچون ابزاری برای مقاومت و درمان تدریجی هویت جمعی عمل می‌کند. نتیجۀ پژوهش آن است که تروما در پیوند با سکوت و انتقال بین‌نسلی، امکان تجدید گفتار زنانه و بازسازی سوژگی گسسته را فراهم می‌کند؛ گفتاری که به‌جای ختم روایت، مجال تکرار ناگفته را پدید می‌آورد.

کلیدواژه‌ها

سکوت بین‌نسلی

تروما

زنان

روان‌کاوی فمینیستی

ادبیات جنایی

موضوعات