دوفصلنامه مطالعات بین رشته ای ادبیات، هنر و علوم انسانی

کیخسرو و قهرمان وسترن2 خوانشی ساختگرا از داستان کیخسرو بر پایة پیرنگ فیلم وسترن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

آموزش زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

چکیده
منشور چندبعدی «داستان کیخسرو» از ظرفیت بالایی برای خوانش‌های گوناگون و تطبیق با آثار قدیم و جدید هنری جهان برخوردار است. با مطالعة این داستان بر پایة پیرنگ فیلم‌نامه‌های «وسترن»، ابعاد تازه‌ای از این اثر شناخته‌می‌شود. ازاین‌رو، در جستار حاضر سرگذشت کیخسرو با مراحل سفر و نقش‌آفرینی قهرمان در فیلم‌های وسترن تطبیق داده‌می‌شود. منبع اصلی در این پژوهش روایت فردوسی از «داستان کیخسرو» است، که نسبت به روایات اساطیری، جنبة زمینی بیشتری دارد و ازهمین‌رو، برای تطبیق آن با آثار امروزی مناسب‌تر است. چهارچوب اصلی پژوهش، پیرنگ فیلم‌های «وسترن کلاسیک» است، که ویل رایت آن را از رهگذر مطالعة ده‌ها فیلم وسترن استخراج نموده‌است. در این نوشتار، مراحل زندگی کیخسرو در چهارچوب یادشده دسته‌بندی و تحلیل می‌گردد. این بررسی‌ها نشان‌می‌دهد، با وجود اختلافات بسیار در خاستگاه زمانی، مکانی و فرهنگی داستان کیخسرو با فیلم وسترن و تفاوت‌های برآمده از مقتضیات فیلم و داستان، اشتراکات فراوانی میان این دو وجود دارد. بنیان‌های کهن‌الگویی «فیلم وسترن» و درون‌مایه‌های انسانی محض در «داستان کیخسرو» از عوامل مهم مطابقت و مشابهت میان این دو اثر است، که جایگاه جهانی «داستان کیخسرو» را در یک‌پارچگی ادبیات تطبیقی قابل توجه می‌سازد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


مقاله های زودآیند، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 16 شهریور 1405

  • تاریخ دریافت 28 شهریور 1404
  • تاریخ بازنگری 29 دی 1404
  • تاریخ پذیرش 02 اسفند 1404